Văn Phụng

Hành trình sáng tác

Nhạc sĩ Văn Phụng (1930-1999) sinh ra tại Nam Định nhưng Hà Nội mới là nơi nuôi dưỡng tâm hồn nghệ thuật của ông. Được theo học tại các trường danh tiếng của Pháp như Louis Pasteur và Albert Sarraut, Văn Phụng sở hữu một nền tảng văn hóa và kiến thức phương Tây cực kỳ vững chắc.

Mặc dù cha ông kỳ vọng con trai sẽ trở thành một bác sĩ, nhưng tiếng gọi của âm nhạc đã kéo ông rời khỏi giảng đường Y khoa để dấn thân vào con đường nghệ thuật chuyên nghiệp.

Năm 15 tuổi, Văn Phụng đã gây chấn động khi giành giải nhất cuộc thi độc tấu dương cầm tại Nhà hát Lớn Hà Nội. Những năm tháng sau đó, cuộc đời ông là những chuyến đi giữa làn khói đạn, từ Nam Định trở lại Hà Nội, rồi di cư vào Sài Gòn năm 1954. Tại mỗi điểm dừng chân, ông đều thu nhận những tinh hoa âm nhạc mới, từ nhạc cổ điển Đức của Schmetzer đến nhạc dân gian truyền thống từ linh mục Mai Xuân Đình.

Chân dung nhạc sĩ Văn Phụng - Người đưa điệu Jazz, Swing vào âm nhạc Việt.

Năm 1948, Văn Phụng trình làng ca khúc "Ô Mê Ly". Ngay lập tức, bài hát trở thành một hiện tượng chưa từng có. Giữa không khí âm nhạc thời bấy giờ vốn thiên về những bản luyến lưu sầu muộn, sự ra đời của "Ô Mê Ly" với tiết tấu rộn ràng, vui tươi như một luồng gió mới.

Sự nghiệp sáng tác của ông là một gia tài đồ sộ với hơn 60 ca khúc. Nếu "Bức Họa Đồng Quê" hay "Trăng Sáng Vườn Chè" mang âm hưởng dân ca mộc mạc, thì "Suối Tóc" và "Tôi Đi Giữa Hoàng Hôn" lại là những bản nhạc tình sang trọng, đầy tính triết lý. Đặc biệt, tài năng hòa âm của ông được xem là "độc nhất vô nhị" tại miền Nam trước năm 1975, sánh ngang với những bậc thầy như Nghiêm Phú Phi hay Lê Văn Thiện.

Di sản của Văn Phụng không chỉ nằm ở những nốt nhạc mà còn ở tư duy âm nhạc khai phóng. Ông là người đã "Việt hóa" các điệu nhạc Jazz, Swing, Bolero một cách tinh tế, giúp Tân nhạc Việt Nam có một bước tiến dài về mặt kỹ thuật hòa âm. Sau năm 1975, dù sống định cư tại Hoa Kỳ, sức sống trong âm nhạc của ông vẫn chưa bao giờ nguội tắt.

Những ca khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Văn Phụng:

Nhạc tình: Yêu, Tôi Đi Giữa Hoàng Hôn, Tiếng Dương Cầm, Suối Tóc.

Nhạc quê hương: Bức Họa Đồng Quê, Trăng Sáng Vườn Chè, Nhớ Bến Đà Giang.

Nhạc tiết tấu: Ô Mê Ly, Các Anh Đi, Trăng Sơn Cước.

Tuyệt phẩm hòa âm: Giấc Mộng Viễn Du, Tình.

Năm 1994, Trung tâm Thúy Nga đã dành trọn một kỳ Paris By Night 27 với chủ đề "Văn Phụng – Tiếng hát với cung đàn" để vinh danh ông. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho một đời tận hiến cho nghệ thuật. Ngày 17/12/1999, "Tiếng dương cầm" ấy đã ngừng lại tại California, nhưng những "Bức họa đồng quê" và cung đàn "Ô Mê Ly" của ông sẽ mãi mãi vang vọng trong tâm hồn người yêu nhạc Việt Nam qua nhiều thế hệ.