Y Phôn Ksor

Hành trình sáng tác

Nhạc sĩ Y Phôn Ksor sinh ra và lớn lên tại buôn Sơk, huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk. Ông là hiện thân sống động của văn hóa bản địa Ê Đê và Gia Rai. Sinh trưởng trong một gia đình có mẹ là nghệ nhân sáo đing puốt và bố là nghệ nhân chiêng, tiếng nhạc đại ngàn đã thấm đẫm vào máu thịt Y Phôn từ thuở nằm nôi.

7 tuổi biết chơi đàn Goong, 11 tuổi đã đứng trong đội ngũ diễn tấu cồng chiêng, ông sớm trở thành "báu vật sống" của buôn làng.

Sau khi tốt nghiệp năm 1987, ông không vội vàng tìm kiếm ánh hào quang nơi phố thị mà trở về buôn làng để "nuôi dưỡng tâm hồn" bằng việc làm rẫy, cuốc đất. Chính những năm tháng lao động vất vả này đã giúp ông chắt chiu những giai điệu chân thực nhất về cuộc đời và con người Tây Nguyên.

NSƯT Y Phôn Ksor – Người nhạc sĩ của đại ngàn hùng vĩ.

Sau khi nhận danh hiệu Nghệ sĩ ưu tú (2018) và nghỉ hưu vào năm 2021, Y Phôn Ksor vẫn chưa một ngày ngơi nghỉ. Ông dành thời gian đi khắp các buôn làng để giảng dạy cồng chiêng, biên soạn giáo trình về nhạc cụ truyền thống của các dân tộc thiểu số Tây Nguyên. Với ông, âm nhạc là gạch nối giữa quá khứ và tương lai, là bản sắc không bao giờ được phép mất đi.

Những cống hiến để đời của Y Phôn Ksor:

Sáng tác hơn 100 nhạc phẩm mang âm hưởng sử thi Tây Nguyên.

Giải B Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam (1999).

Đào tạo hàng trăm thế nhân nhạc công trẻ cho tỉnh Đắk Lắk.

Đóng góp lớn trong việc chuẩn hóa các bản nhạc phối cho Ching Kram (chiêng tre).

Ngôn ngữ và chủ đề sáng tác

Trong gia tài sáng tác của Y Phôn Ksor, ca khúc "Đôi Chân Trần" đứng ở vị trí trang trọng nhất. Đây là bài hát duy nhất ông viết lời hoàn toàn bằng tiếng Việt phổ thông, phác họa hình ảnh người cha lam lũ vì con cái. Qua giọng hát lửa cháy của cố NSND Y Moan, bài hát đã vượt ra khỏi ranh giới buôn làng để trở thành một trong những ca khúc về tình cha hay nhất mọi thời đại tại Việt Nam.

Mối lương duyên giữa Y Phôn Ksor và Y Moan là một giai thoại đẹp trong nhạc Tây Nguyên. Nếu Y Moan là "tiếng gầm của đại ngàn" thì Y Phôn chính là người dệt nên những nốt nhạc đầy mãnh lực đó.

Thưởng thức "Đôi Chân Trần" qua tiếng hát lay động lòng người của nhạc sĩ Y Phôn Ksor.