Ca Lê Thuần

Hành trình sáng tác

Nhạc sĩ Ca Lê Thuần sinh năm 1938 tại Bến Tre, trong một gia đình trí thức cách mạng tiêu biểu nhất Nam Bộ. Cha ông là học giả, Giáo sư Ca Văn Thỉnh – người đặt nền móng cho nghiên cứu văn hóa Nam Bộ.

Lớn lên trong môi trường đầy tính học thuật và nghệ thuật, Ca Lê Thuần cùng các em là Ca Lê Hồng, Ca Lê Hiến (tức nhà thơ Lê Anh Xuân) đã trở thành những ngôi sao sáng trên bầu trời văn hóa Việt Nam.

Năng khiếu âm nhạc của ông bộc lộ từ rất sớm qua việc chơi thành thạo Mandolin, Guitar và Saxophone. Sau hiệp định Genève, ông tập kết ra Bắc và được cử đi du học tại Nhạc viện Odessa (Liên Xô cũ). Đây là bước ngoặt quyết định giúp ông tiếp cận với hệ thống lý luận âm nhạc bác học của thế giới, trở thành một trong những Tiến sĩ Âm nhạc đầu tiên của Việt Nam.

Trở về nước năm 1964, ông dốc toàn lực cho việc xây dựng chương trình giảng dạy nhạc giao hưởng chuyên nghiệp tại Hà Nội trước khi về tiếp quản Nhạc viện Sài Gòn sau năm 1975.

GS.TS Nhạc sĩ Ca Lê Thuần – Người thầy của nhiều thế hệ nghệ sĩ tài danh.

Thành tựu rực rỡ nhất của Ca Lê Thuần nằm ở lĩnh vực khí nhạc và nhạc kịch. Tác phẩm giao hưởng "Dáng Đứng Việt Nam" – một sự đồng điệu tâm hồn với bài thơ của người em trai Lê Anh Xuân – đã trở thành biểu tượng cho sức sống và niềm tự hào dân tộc.

Ông không chỉ viết nhạc bằng cảm xúc mà bằng cả một hệ thống lý luận chặt chẽ, đưa các hình thức Prelude, Fugue hay Polyphonie phương Tây hòa quyện vào tâm hồn Việt.

Bên cạnh sáng tác, ông còn là một nhà sư phạm lỗi lạc. Trong suốt thời gian giữ chức Giám đốc Nhạc viện TP.HCM, ông đã trực tiếp đào tạo và định hướng cho hàng loạt tài năng âm nhạc thính phòng Việt Nam vươn tầm thế giới. Sự quyết đoán trong quản lý và uyên bác trong chuyên môn của ông đã giúp Nhạc viện TP.HCM trở thành cái nôi nghệ thuật uy tín bậc nhất Đông Nam Á.

Thưởng thức các nhạc phẩm giao hưởng thính phòng của nhạc sĩ Ca Lê Thuần.

Di sản của Giáo sư Ca Lê Thuần để lại vô cùng đồ sộ, bao gồm các vở vũ kịch Ngọc Trai Đỏ, Lục Vân Tiên - Kiều Nguyệt Nga và hàng loạt giáo trình nghiên cứu âm nhạc giá trị. Ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều danh hiệu cao quý, tiêu biểu là Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật đợt II (2007).

Cho đến những ngày cuối đời, ông vẫn bền bỉ hoạt động với tư cách đại biểu Quốc hội, dùng tiếng nói của mình để đấu tranh cho sự phát triển của giáo dục âm nhạc nước nhà.

Những cống hiến vĩnh cửu của GS Ca Lê Thuần:

Xây dựng hệ thống đào tạo âm nhạc chuyên nghiệp chuẩn quốc tế tại Việt Nam.

Sáng tác nhiều vở vũ kịch và hợp xướng mang tầm vóc quốc gia.

Lãnh đạo Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Nhạc viện TP.HCM qua những thời kỳ đổi mới quan trọng.

Gương mặt trí thức tiêu biểu kết nối âm nhạc bác học thế giới với tinh hoa dân tộc.

Đào tạo hơn 40 khóa nghệ sĩ, nhạc sĩ và nhà lý luận âm nhạc xuất sắc.

Giáo sư Ca Lê Thuần không chỉ là một người viết nhạc, ông là một kiến trúc sư của nền âm nhạc hàn lâm Việt Nam đương đại. Ông đã minh chứng rằng: Âm nhạc cổ điển không hề khô khan mà có thể trở thành vũ khí sắc bén để ngợi ca tình yêu quê hương đất nước.

Dù ông đã rời cõi tạm năm 2017, nhưng những giai điệu của ông vẫn vang vọng trong các nhà hát, những bài giảng của ông vẫn tiếp nối trên bục giảng, nhắc nhớ chúng ta về một "Dáng đứng Việt Nam" hiên ngang và kiêu hãnh giữa dòng chảy âm nhạc thế giới.